Siti Ofayer lan Permanèn Residèn

***Cathetan cekak kanggo ngéling-éling kadadèyan obong-obongan ana Kutha Sala, Kamis lan Jumat, 14-15 Mèi 1998. Muga-muga para korban jarah-jarahan olèh ijol rejeki sing akèh, sing padha séda jalaran kobong utawa kaniaya wis ditentremaké ana suwarga, lan para paraga ngobong lan njarah diwènèhi kesempatan tobat kanthi laku kudu ngrasakaké urip rekasa, sanajan mung sedhéla***

Siti Ofayer ing kéné iki dudu jeneng sing lumrah. Wujudé lanang, nanging patrap lan sandhangané wadon. Duwé brengos, gagah, ngendikané sajak digalak-galakaké, nanging swarané tetep krasa kemayu. Ngajaké tumindak sing ora-ora, nanging ora wani nuduhaké wujud sejatiné. Sanajan nalika kenalan wong iku ngaku jenengé Siti Ofayer (saka tembung manca, City of Fire), nanging aku luwih seneng nyebut jenengé Siti Banci.

Ya, Siti Banci utawa Siti Ofayer duwé gawéyan top-markotop wektu semana. Tunggalé akéh, rainé béda-béda, nanging nganggo jeneng padha. Sing mbédakaké, mbokmenawa nganggo nomer, saka siji nganti embuh angka pira. Patrapé uga padha: ngajak wong-wong sing ditemoni supaya mèlu-mèlu njarah bandha lan ngobong omahe wong sing leluhuré saka Tanah Cina.

Omah, toko, kiyos lan sapanunggalané dirusaki, dicolongi, malah ora kurang kabar sing nyerikaké ati, ana siji-loro pawongan gagah pideksa nanging jenengé Siti Banci iku padha (nyuwun ngapura) nglakèni kanthi meksa lan milara para kenya. Ora duwé rasa welas, malah pantes sinebut biadab.

Iku kedadèyan tanggal 14 lan 15 Mèi taun 1998. Omah lan toko mbulat-mbulat awit awan, benginé rada susut murupé jalaran mung kari sisa-sisa awujud mawa. Nanging kocap kacarita, aspal ing ratan-ratan gedhé padha ndlèdèk jalaran sepéda montor lan mobil dadi gantiné obor, murup mbulat-mbulat kaya lampor.

Kira-kira wiwit tanggal 16 bengi, wong-wong kampung dadi kompak. Ana ngendi-endi ana rondha, sanguné gaman –landhep utawa kethul, bunder, gèpèng utawa kothak pesagi. Umpana pantes nggunakaké tembung ‘ndilalah’, ééé… kok nyatané saben kampung duwé perkara kang padha: jaré bakal ana drop-dropan massa utawa manungsa cacah akèh sing bakal nyerang lan njarah dhésa utawa kampung.

Ora cetha sing nyebar sapa, nanging pawartané padha: ngati-ati, bakal ana drop-dropan massa sing keluwèn. Rasané banjur ana beneré, yèn kanggo ngampungi urusan weteng ‘dilumrahaké’ nganggo apa waé, klebu cara nistha lan golèk perkara. Kahanan tintrim, isu kang medèn-medèni terus ana saben dina, nganti kira-kira setengah sasi suwéné.

Pingin ngerti monumèn tinggalané Siti Ofayer utawa Siti Banci? Nganti saiki isih akèh banget, lan gampang ditemoni ana Kutha Sala. Dudu patung utawa prasasti, tinggalané Pak (utawa Mbak, padha waé) Siti wujudé béda dhéwé: palang wesi, umumé dicèt ireng-putih. Jaréné, wesi kaya ngono kuwi mau luwih pas diarani P.O.R.T.A.L. (aku ora mudheng arané, sebab kanggoku luwih apik ora perlu ana wesi wujud kaya mangkono, lan yèn dipeksa ngarani, aku luwih seneng nganggo sebutan Pager Siti!).

Gatèkna kampung-kampung kaya mBadran, Purwotomo, nJajar, mBaron, Sriwedari, lan liya-liyané. Isih akèh petilasané Siti Ofayer. Apa manèh sing jenengé perumahan, luwih-luwih kang dianggep èlit (pitik?) kaya Solo Baru lan Fajar Indah, dijamin bisa mlebu ora bisa gampang metu (kaya nganggo obat gambar jaran, ya? hik..hik…). Ketoké gang utawa dalané akèh, ning sing bukak mung siji-loro. Liyané kompak seia-sekata, Pager Siti utawa Si P.O.R.T.A.L pilih ngalang-alangi laku. Tamu prasasat kudu ditlesih supaya ora klèru kècu, wargané uga seneng rekasa kaya asu, lunga-mulih kudu ngapalaké dalané kang ditengeri dhéwé-dhéwé.

Kampung sing mbiyèné guyub banjur dadi rusak tatanané. Wong-wong sing mbiyèné liwat jalaran golèk dalan sidhatan, dipenthelengi kaya nyawang nayap lagi golèk mangsan. Rukun lan guyubé ilang, sing tuwuh ngrembaka malah bangsané sujanan. Siti Ofayer pancèn sétan tenan!

***

Siji manèh sing nganyelaké jalaran polahé Siti Ofayer, aku dadi kenal tembung Permanèn Rèsidèn. Saben krungu tembung kuwi, pikiranku (dhasare bocah bodho) mlayu menyang apa sing jenengé Residèn, yaiku pembantu gubernur kanggo wilayah Kresidènan Surakarta. Nanging kok permanèn? Wah, édan tenan yèn jabatan residén iku permanèn utawa salawasé.

Yèn kèlingan iku, aku dadi ngguyu dhéwé. Coba bayangna, atasé kuliyah nèng Fakultas Sospol ing universitas negri, kok nganti ora ngerti istilah Permanèn Residèn?!? Sanajan ora ana jurusan HI, wolung tahun kuliyah iku ora sedhéla… (Gandhèng bodho, dadi ya mèmper yèn aku ora duwé ijasah sarjana, wong durung tau lulus)

Tambah ngguyu lan kétok pekokku, yè ngèlingi jaman semono iku aku wis bisa dolanan internèt, yèn perlu 24 jam nonstop. Solonèt utawa Indo.Net Solo iku kaya indekosanku sing nomer loro. Aku kenal sing duwé, uga sing ngedegaké lan ngurus saben dinané, kayata sing jenengé Sunu Prasetya utawa Happy Hanantoputra, bekas pelukis cilik sing saiki mèlu ngrembakake DagDigDug.

Sawayah-wayah, aku bisa bukak internèt, tur wis kenal éyang buyuté Si Gugel kayata AltaVista, Metacrawler, lan sapanunggalané. Aku malah rumangsa ampuh kaya wong Amerika jalaran duwé e-mail nganggo usa.net. Aku uga duwe ana mailcity.com, bèn dikira wong kutha.

Ning ya kuwi, Permanent Residence kang tegesé pénclokan tetep waé kok ora ngerti, apa ora kebangeten yèn ngono kuwi?

Émané, ngertiku tembung Permanent Residence lan Permanent Resident malah saka tumindak nakalku. Aku kerep mbukaki folder layang metu (sent items) saka program kang arané EUDORA. (Wektu iku, Solonèt wis duwé layanan email gratisan sanajan ‘terbatas’ sing ‘berbasis’ POP3). Pendhak ana komputer nganggur, banjur dak tiliki isiné. Jenengé waé warnèt, tur isih anyaran ana Kutha Sala, akèh wong sing ora ngerti yèn saben layang mlebu utawa metu, yèn ora dibrusak ya isih bisa dibukaki. Yèn ana sing mudheng banjur mbrusak sent items, aku niliki ana TRASH folder sing biasané uga disepèlèkaké.

Sepisan aku nemu tembung Permanent Residence utawa Permanent Resident iku saka email kang ora kebrusak ing komputer. Sing kirim bocah wédok, kira-kira isih sekolah ana SMP. Isiné pitakonan kanggo kancané sing manggon ana Australia, intiné piyè carané lan piya biayané supaya bisa éntuk surat resmi saka Pemerintah Australia, saéngga bisa dadi pendatang legal lan bisa nerusaké sekolah ana kana.

Aku penasaran. Pirang-pirang komputer dak buka, pingin weruh isiné, utamané bocah-bocah keturunan Tionghoa iku. Kèri-kèri aku rada ngerti, jebul Permanent Residence utawa Permanent Resident iku dudu tembung baèn-baèn. Ana rasa nelangsa, wedi, pengarep-arep lan saterusé para bocah cilik-cilik mau. Jebul, wong-wong iku ngobrolaké nasibé sawisé Kutha Sala dadi karang abang, jalaran diobong déning Siti Banci utawa Siti Ofayer sakancané.

Telung sasi tumeka setaun suwéné, bocah-bocah mau padha ngomongaké carané olèh layang ijin tinggal menetap. Sasuwéné iku, jebul rasa wedi tambah ndadi lan gawé miris, lara lan seseg ana pulung ati saben maca layang-layangé wong-wong kuwi. Sasi-sasi wing, aku isih ketemu pelanggan warnèté Happy iku, sing mbiyèné nulis babagan Permanent Residence utawa Permanent Resident. Singapura utawa Amerika klebu negara kang dianggep favorit wektu iku.

Sadurungé, wong-wong mau padha ribut golèk <i>Permanent Resident</i> kanggo nggayuh slamet, jalaran rumangsa ora aman manèh urip ana Kutha Sala. Omah diobong, bekakas lan bandha dijarah…. Pangarepané mung sawiji: urip kanthi tenang, ora dikuya-kuya dumèh duwé cap: turunan (ngapurané) Cina:

Ora kétang mung siji-loro sing isih dak kenali, nanging wis nuwuhaké rasa ayem, jalaran wis padha gelem bali mulih ana Kutha Sala. Embuh sing liya-liyané…………

6 thoughts on “Siti Ofayer lan Permanèn Residèn

  1. Oalaaaaaa siti opaye!
    Sampun ngantos kadadosan malih. Kok kados dene Anoman Obong.
    Lha bab permanent residence punika punapa wonten gandheng caneng kalian eks-Karesidenan Surakarta utawi berayat pelat AD?

  2. denny

    pakdhe….aku rodho ora cocok karo tembung iki, “nglakèni kanthi meksa”. opo ora luwih pas “ngrudho pekso” ???? nuwun

Leave a Reply