Nama Kinarya Japa

Biyèn mula, wong Jawa ora nggampangaké paring nama marang putra –jaler utawa pawèstri. Béda kalawan wektu samangké, ana jaman kang wis sarwa owah. Nama, asma, utawa jeneng, dianaaké kanthi pétung memet. Sabab njenengi bocah ora sadrema paring tetenger. Nama kinarya japa.

Japa supaya jabang bayi ing témbé bisa dadi wong kang migunani, kurang luwihe kaya kang dikersaaké déning wong atuwané. Nanging, kabéh mau gumantung marang pawongané. Ana kang pétungé ora njlimet. Simpel. Kaya déné wong tuwaku kang paring nama Purwaka marang aku.

Mbokmenawa amarga murih gampangé waé. Karana putra sepisanan, mula diajab bisa murwakani, miwiti jaman kang luwih becik tinimbang sadurungé. Sabanjuré terus nggunaaké cara gampang: Dwi kanggo putra nomer loro bajur Tri kanggo sing nomer telu. Ndilalah, adhiku kang saterusé jumedhul kembar.

Gandhèng bocah loro lahir saka sakandhutan, déning bapakku banjur diwènèhi jeneng kang bisa nuduhaké yèn adhiku mau kembar. Mula, loro-karone nganggo tembung kang padha, yaiku Supadma. Su ngemu karep becik, déné padma iku cekakan saka rong tembung kang wis diowahi: papat lan lima, banjur diowahi dadi padma.

Béda bapakku, béda maneh tumrape priyayi liyané. Séjé silit, séjé anggit. Béda sirah, béda pangangkah. Kang rumangsa tedhak turuné priyayi, gawé jeneng mesthi luwih memet, malah nganggo pétung Jawa uga. Genahé, aja nganti bab jeneng iku bisa ndadèaké asoring nama kulawarga ageng. Nama besar harus dijaga!

Mbiyèn, malah ana wewaler, angger-angger saka para priyayi sepuh, jaman simbah lan simbah buyut munggah. Njenengi ponang jabang bayi kudu ngélingi bibit, bobot lan bèbèté, karebèn ora kesiku. Tumrap kulawarga tani lan umume wong ndésa, njenengi bocah ora naté muluk-muluk. Jeneng Bambang klebu lumrah kanggo putra jaler kaya déné Joko, Susilo, Poniman lan sapanunggalané. Mangkono uga pawestri, jeneng Sri, Wahyuni utawa Éndah.

Kosok balènè, jeneng Yudhoyono utawa Ratu Candhikayu bakal disingkiri déning kadang tani lan warga kang kesrakat. Wedi kesiku, ajrih mring bebendu. Ora pantes kanggone wong cilik, jalaran jeneng kaya mangkono mau lumrahé dadi duwèké para priyayi luhur, utawa sugih mentèrèng, utawa pancèn wis mangan sekolahan kang dhuwure ngadubilah.

Umpama ana priyayi sepuh kang njenengi putrané Wicaksana (Wicaksono), mesthine duwé pandonga supaya putrané ing tembé bener-bener duwèni kawicaksanan kang luwih tinimbang liya-liyane, kalebu ing kéné Roy *****, kanca sekolahé. Ana uga priyayi kang awit mbiyèné panci gaul, mula paring putrané tetenger Happy, ing panjangka putrané tansah seneng, ora meneng kaya wong autis.

Déné ana manèh kang paring asma kanggo putra kinasih Antyo Rentjoko, mbokmenawa ngemu kersa supaya ingkang putra mbésuké anti marang rencana culika. Katitik ing jaman saiki, putra kang aran Antyo Rentjoko pancèn emoh, suthik lan nyirik marang bab-bab kang ana gandhèng cènèngé marang tumindak kang ora becik. Nyatané, uripé tansah migunani tumrap sapadha-padha ing ngarcapada.

(Miturut kanca kang sarjana sastra Jawa, tembung antyo lan rentjoko wis lumrah. Mangkéné jawabé kanca mau liwas SMS: loro-loroné klebu tembung arkhais, ing basa Jawa gagrag Sriwedari wae, mbokmenawa wis ora ana padhanané)

Sing aku ora bisa matur ana kéné, kenapa ana sapérangan priyayi kang maringi tetenger kanggo putrané nganggo jeneng kan aèng-aèng. Kayata: Adam Smith, Max Weber, Leo Tolstoy, William Shakespeare, Wolfgang Amadeuz Mozart, Karl Marx, Bill Gates, Robert Kiyosaki, Julia Roberts, Jennifer Lopez….. (éh, iku dudu peranakan Jawa dhing..!)

Yèn Suharto aku ngerti banget. Yaiku harto saka tembung arto utawa dhuwit. Su iku ateges becik. Mula, beciké bandhané didum kanggo rakyaté supaya rakyaté bisa luwih su, becik apik, ora kesrakat nanggung utangé negara. Ngono, ta?

2 thoughts on “Nama Kinarya Japa

  1. Asma kinarya japa, ateges asma utawa nama punika ngandhut donga tuwin gegayuhan. Inggih pandonga saking tiyang sepuh ingkang paring asma utawi nama dhateng putranipun. Kejawi punika, asma ugi mujudaken gegayuhanipun tiyang sepuh murih ing dewasanipun ingkang putra saget ngrembaka dados manungsa ingkang migunani tumrap bebrayan lan gesang saha panggesanganipun tansah kalinton kaslametan,karahayon tuwin karaharjan.
    Pramila sedaya asma utawi nama ingkang nJawani punika sedaya ngandhut donya tuwin gegayuhan. Emanipun, nama ingkang asumber kabudayan Jawa sapunika dipunanggep kuna, Jadul, mboten njamani lan sapiteratipun. Panjenengan mangertos punapa werdinipun asma Suminem, Pariyem, Sutana, Martana, Sugiharta, Slamet, Marwata, Jokarya lan sapiteratipun ingkang lugu nama Jawi?
    Lah, menawi ngrembag nama ingkang kawastanan langkung modhern, kados Robert, Silvi, Ariel, George lan sapiteratipun, punika ngandhut werdi punapa?
    Sanes wekdal dipunrembag malih…Nuwun.

  2. témbré | bala dhupak pidak pedarakan

    Nami punika peparingan. Ananging manawi sampun dewasa, ingkang gadhah nami saget nggantos naminipun piyambak supados mbok manawi langkung josssss.

    Nami punika pangajeng-ajeng lan donga. Umpaminipun Wicaksana — lha kadospundi asilipun inggih nyumanggaaken.

    Nami punika inggih kagem pangènget-ènget, kadosa Sri Prihatini lan Udanawu Mrapi.

    Panci wonten tiyang (Jawi) ingkang maringi nami jabang bayi amargi saking remeni lan gumunipun marang tiyang sanès. Umpaminipun Fajar Guevara, Havel Budianto, Marxiantono, lan Susalit Lennon.

Leave a Reply